Qua lăng kính sắc sảo của PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng trong bài phân tích mới đây trên Báo Điện tử VOV ngày 18/05/2026, sự ra đời của Quyết định 21/QĐ-TTg với danh mục 10 công nghệ chiến lược và 30 sản phẩm công nghệ chiến lược (CNCL&SPCNCL) đã chính thức đánh dấu một bước ngoặt về năng lực công nghệ của đất nước.
Việc định vị các lĩnh vực lõi như công nghệ số, chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), hay xa hơn là truyền thông lượng tử và vệ tinh quỹ đạo thấp không chỉ đơn thuần là sân chơi của giới khoa học kỹ thuật. Đứng trước kỷ nguyên phát triển mới về chiều rộng lẫn chiều sâu này, sinh viên Viện Tài chính – Ngân hàng (TCNH) tuyệt đối không thể giữ tư duy của những người đứng ngoài cuộc. Bởi lẽ, đằng sau mọi đột phá công nghệ chính là bài toán khổng lồ về quản trị dòng vốn, định giá tài sản và cấu trúc lại các kênh đầu tư, đòi hỏi thế hệ chuyên gia tài chính tương lai phải trang bị một tư duy hoàn toàn khác biệt để sẵn sàng đón đầu cơ hội.
Điểm tựa đầu tiên để xây dựng hành trang thiết thực chính là việc nhận thức sâu sắc bản chất “tài sản chiến lược” của công nghệ. Theo bài báo, quá trình phát triển CNCL&SPCNCL đòi hỏi chi phí đầu tư nghiên cứu lớn, rủi ro cực kỳ cao nhưng bù lại sẽ tạo ra sự khác biệt về chất lượng, thay đổi tổng cầu thị trường và bảo đảm lợi nhuận độc quyền. Khuyến nghị trọng tâm dành cho sinh viên TCNH là cần nhanh chóng bước ra khỏi vùng an toàn của các phương pháp định giá tài sản hữu hình truyền thống. Các bạn cần trau dồi nghiệp vụ thẩm định giá trị tài sản trí tuệ, đánh giá rủi ro đối với các dự án công nghệ cao và thấu hiểu cách thức hoạt động của chuỗi cung ứng toàn cầu. Chỉ khi hiểu được “giá trị cốt lõi” mà công nghệ mang lại, những cử nhân tài chính tương lai mới có thể tham mưu cho các doanh nghiệp, tập đoàn trong việc phân bổ nguồn lực, lựa chọn đối tác chiến lược và thực hiện các thương vụ mua bán, sáp nhập (M&A) mang tính bước ngoặt.
Hơn thế nữa, bài toán về chi phí nghiên cứu và phát triển (R&D) đang đặt ra thách thức lớn, đồng thời mở ra không gian nghề nghiệp rộng mở cho sinh viên khối ngành tài chính. PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng đã chỉ rõ thực trạng chi tiêu R&D của Việt Nam hiện chỉ ở mức khoảng 0,5% GDP, thấp hơn rất nhiều so với mức bình quân thế giới, và đặt ra yêu cầu phải tăng gấp 4-5 lần để làm chủ công nghệ triệt để. Để giải quyết bài toán nguồn vốn khổng lồ này, hệ thống ngân hàng và các định chế tài chính sẽ đóng vai trò huy động huyết mạch. Do đó, sinh viên TCNH ngay từ bây giờ cần đặc biệt chú trọng nghiên cứu các mô hình tài trợ dự án (project finance), quỹ đầu tư mạo hiểm (venture capital), quỹ đầu tư thiên thần (angel investment) và lồng ấp công nghệ. Việc nắm vững cơ chế vận hành của các kênh dẫn vốn đặc thù này sẽ giúp các bạn trở thành những chuyên gia kiến tạo dòng tiền, trực tiếp đưa các nghiên cứu từ phòng thí nghiệm ra thị trường tiêu dùng.
Cuối cùng, yếu tố quyết định để tạo ra giá trị gia tăng chính là thương mại hóa hiệu quả các sản phẩm công nghệ. Bài báo nhấn mạnh việc cần phát triển hệ thống khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và khuyến khích các tập đoàn kinh tế, tài chính – ngân hàng dùng vốn của mình để chú trọng đầu tư công nghệ. Lời khuyên thiết thực dành cho sinh viên là hãy nuôi dưỡng tinh thần khởi nghiệp và khả năng nhạy bén với thị trường. Một chuyên gia tài chính xuất sắc trong thời kỳ tới không chỉ biết đọc báo cáo tài chính mà còn phải biết cách cấu trúc các thương vụ chuyển giao công nghệ, tư vấn phát hành chứng khoán cho các startup công nghệ (IPO), và hiểu rõ cơ chế phối hợp giữa Nhà nước – Viện nghiên cứu – Doanh nghiệp. Chuẩn bị tốt những hành trang này, sinh viên Viện TCNH sẽ tự tin làm chủ con đường nghề nghiệp, góp phần trực tiếp vào sự nghiệp đột phá chiến lược của quốc gia.
