Căn cứ vào bài chia sẻ mới đây của GS.TS. Tô Trung Thành, Trưởng phòng Quản lý Khoa học, Đại học Kinh tế Quốc dân trên Tạp chí Kinh tế Tài chính ngày 28/04/2026 về việc hoàn thiện thể chế và nâng cao chất lượng tăng trưởng kinh tế, một bức tranh toàn cảnh về kinh tế vĩ mô đã được phác họa rõ nét. Bài viết không chỉ nêu bật những thành tựu như việc khu vực kinh tế thực của Việt Nam ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ với tốc độ tăng trưởng GDP đạt 8,02% trong năm 2025, mà còn chỉ ra những điểm nghẽn mang tính cấu trúc. Từ những nhận định sâu sắc của chuyên gia, thiết nghĩ, thế hệ sinh viên nói chung và đặc biệt là sinh viên Viện Tài chính – Ngân hàng (TCNH) nói riêng cần nghiêm túc nhìn nhận lại định hướng học tập, từ đó chuẩn bị những hành trang thiết thực nhất để đáp ứng yêu cầu khắc nghiệt của thị trường lao động trong kỷ nguyên mới.
Ảnh: GS.TS. Tô Trung Thành, Trưởng phòng Quản lý Khoa học, Đại học Kinh tế Quốc dân, đại biểu Hội đồng Nhân dân TP. Hà Nội nhiệm kỳ 2026-2031.
Điểm đáng lưu tâm đầu tiên từ những phân tích của GS.TS. Tô Trung Thành là bài toán về năng suất và đổi mới sáng tạo. Giáo sư đã nhấn mạnh rằng, việc nâng cao đóng góp của TFP (năng suất các nhân tố tổng hợp) vào tăng trưởng cần được đặt làm ưu tiên hàng đầu và nền kinh tế cần chuyển dịch mạnh mẽ theo mô hình phát triển dựa trên ba trụ cột gồm đầu tư, tiếp nhận công nghệ và đổi mới sáng tạo. Nhìn từ góc độ này, sinh viên khối ngành TCNH không thể chỉ dừng lại ở việc ghi nhớ các lý thuyết tài chính truyền thống hay những công thức tính toán rập khuôn. Hành trang thiết yếu hiện nay là tư duy linh hoạt và năng lực ứng dụng công nghệ lõi. Các bạn trẻ cần chủ động trang bị kiến thức về công nghệ tài chính (Fintech), phân tích dữ liệu lớn và các mô hình kinh doanh mới để không bị tụt hậu khi nền kinh tế đang dần giảm phụ thuộc vào các yếu tố tăng trưởng theo chiều rộng.
Hơn thế nữa, bài phỏng vấn đã chỉ ra những rủi ro cấu trúc rất cụ thể trong lĩnh vực tài chính – tiền tệ, một “mảnh đất” mà sinh viên TCNH sẽ trực tiếp bước chân vào. Theo nhận định của giáo sư, tăng trưởng tín dụng đạt trên 19% và tỷ lệ tín dụng/GDP vượt 145%, cho thấy sự phụ thuộc lớn vào hệ thống ngân hàng thay vì các kênh dẫn vốn dài hạn. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải phát triển đồng bộ các thị trường, đặc biệt là thị trường vốn và thị trường trái phiếu doanh nghiệp, nhằm đáp ứng nhu cầu vốn trung và dài hạn của nền kinh tế. Lời khuyến nghị dành cho sinh viên chuyên ngành ở đây là hãy mở rộng lăng kính nghiên cứu. Thay vì chỉ tập trung vào nghiệp vụ ngân hàng thương mại truyền thống, các bạn cần đào sâu vào hoạt động của thị trường chứng khoán, cách thức vận hành của trái phiếu doanh nghiệp, và đặc biệt là kỹ năng quản trị rủi ro hệ thống, đánh giá danh mục đầu tư. Việc thấu hiểu các thước đo rủi ro và các chỉ số tài chính sâu sắc sẽ giúp các cử nhân tương lai trở thành nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần giải quyết bài toán giảm gánh nặng cho khu vực ngân hàng.
Cuối cùng, định hướng chính sách vĩ mô cho giai đoạn phát triển mới đòi hỏi một sự thích ứng nhạy bén. Khi chính sách tiền tệ cần chuyển sang trạng thái thận trọng linh hoạt, tập trung ổn định lãi suất và tỷ giá để giữ vững kỳ vọng lạm phát, thì người làm nghề tài chính phải có khả năng dự báo và đọc vị được các biến động vĩ mô. Đồng thời, giáo sư cũng đặc biệt lưu ý việc phát triển kinh tế số theo hướng chuyển đổi mang tính cấu trúc, trong đó công nghệ số trở thành nhân tố sản xuất cốt lõi. Sinh viên TCNH cần ý thức được rằng, việc xây dựng nền tảng quản trị số không chỉ là chuyện của các kỹ sư công nghệ mà là kỹ năng sống còn của giới tài chính. Hành trang bước vào đời của các bạn, bên cạnh tấm bằng cử nhân, phải là sự am hiểu về hệ thống pháp luật minh bạch, tư duy tuân thủ pháp luật và năng lực làm chủ các nền tảng số quốc gia, từ đó sẵn sàng trở thành những “hạt nhân” đóng góp vào mục tiêu nâng cao chất lượng nền kinh tế của đất nước.
